← Terug naar het feuilleton

Door de tijd

Bij de kerk

november 2, 2026

‘Oké… hier ga ik niet wijzer worden. Misschien is het Deens wat ze spreken.’

“Tak, tusind tak.”

Ik draai me om om weg te gaan.

De man bij de deur kijkt me na.

“Hwæt segst þu?”

De twee mannen staan me aan te kijken alsof ik melaats ben, maar lijken verder geen aanstalten te maken om agressief te worden. De man met de bundel bukt om zijn hout op te pakken. Zijn metgezel draait met me mee; de dikke tak houdt hij langs zijn been. Tussen hen en het open hek is ruimte om door te lopen.

“Tak, tusind tak,” zeg ik nogmaals.

De man kijkt me even aan en vervolgens naar de twee anderen. Geen van beiden antwoordt. Hij richt zijn blik weer op mij, met een lichte frons.

‘Goed… ook geen Deens dus blijkbaar.’

‘Maar die telefoon is een bijzonderheid volgens mij. Misschien beter als ik die even in m’n zak laat zitten. Misschien zelfs wel beter als ik hem uitzet.’

Ik steek mijn hand in m’n zak en druk op de uitknop. Terwijl ik de telefoon uit m’n zak haal, swipe ik direct om het toestel uit te zetten.

‘Geeft ie in elk geval geen licht meer.’

Het scherm licht nog even op en wordt dan zwart.

De man bij de deur volgt het toestel met zijn ogen. De blik van de kleinste gaat van de telefoon naar de man naast me.

“Hwæt is þæt?”

De man bij de deur wijst naar het donkere toestel in mijn hand en kijkt me aan.

“This? This is my telephone. Would you like to see it?”

Ik strek mijn arm met de telefoon in mijn hand en gebaar dat hij hem kan aanpakken.

De man kijkt naar het toestel op mijn uitgestoken hand. Zonder zijn blik ervan af te wenden, zegt hij tegen de kleinste:

“Hit ne scīneþ nū.”

Hij steekt zijn hand uit. Zijn vingertoppen raken eerst de rand; vervolgens legt hij zijn andere hand eronder en neemt de telefoon aan.

Hij draait het toestel tussen zijn handen en wrijft met zijn duim over het donkere scherm. Dan houdt hij het omhoog tegen het licht.

Hij wrijft er nog eens over, brengt het dicht bij zijn neus en houdt het vervolgens even tegen zijn oor. Hij kijkt er aandachtig naar. De kleinste buigt iets naar hem toe om mee te kijken.

Na een paar momenten reikt de man mij de telefoon weer aan, zodat ik hem kan terugpakken.

Ik pak de telefoon aan, knik mijn hoofd en zeg: “Thank you.”

Hij laat het toestel los zodra ik het vastheb. Hij kijkt me aan wanneer ik hem bedank en knikt kort terug.

Met de telefoon weer in m’n zak draai ik me naar het pad en wijs in de richting waarin ik liep voordat ik bij het huis stopte.

“Canterbury?”

Hij volgt met zijn blik de richting die ik aanwijs.

Dan kijkt hij me weer aan.

“Canterburie?”

“Yes, Canterbury.”

Ik draai me om en wijs de kant uit waar ik vandaan kwam.

“Canterbury?”

De man komt naast me staan. Hij wijst eerst langs de huizen, in de richting die ik als eerste aanwees.

“Seseltre.”

Vervolgens draait hij zich naar het pad dat terug het bos in loopt.

“Herebolddune.”

Hij kijkt me aan en herhaalt die naam. Dan wijst hij nogmaals die kant op.

“Canterburie.”

‘Seseltre? Nooit van gehoord. En dat andere, Heroldburne? Maar hij zei ook Canterbury. Misschien is dat Heroldburne een wijk van Canterbury? Maar prima, ik moet die kant dus op.’

“Thank you.”

Ik knik weer en loop de richting van Canterbury op.

‘Toch wel een beetje gekke situatie hoor… Het lijkt wel een soort amishgemeenschap. Beetje wereldvreemd, die mensen. Ook wel een beetje surrealistisch eigenlijk. Die huizen lijken wel authentiek middeleeuws, echt knap werk. En dan ook al die beesten die er maar een beetje loslopen. Het is nogal wat allemaal.’

Bij de toegang tot het erf zit de jongeman nog aan het vlechtwerk te werken. Hij trekt een tak naar zich toe en duwt het uiteinde tussen de andere takken. De nieuwe takken zijn lichter dan de rest. Naast zijn voet liggen een paar afgeknipte uiteinden. Als ik langsloop, stopt hij even met zijn werk en kijkt me na. Ik steek m’n hand op om gedag te zeggen. Hij reageert er niet op.

Ik volg het pad terug en loop al vlot weer tussen de bomen. Zodra het even wat minder beschut wordt, pak ik de telefoon in m’n zak vast.

‘Nog even omkijken of er niet nog zo’n weirdo achter me loopt.’

Ik kijk achterom. Niemand te zien. Ik haal de telefoon uit m’n zak en zet hem weer aan.

‘Geen enkele ontvangst… Hm, dat is balen. Zou wel fijn zijn om even te checken waar ik ben.’

‘Dat karrenspoor ook… Geen autospoor te bekennen, maar ja, eigenlijk verbaast het me niet eens. Waar ben ik dat bos nou uitgekomen eigenlijk? Dat moet hier toch ergens zijn geweest?’

Verderop hangt een zware eikentak over het pad. Als ik dichterbij kom, zie ik dat de stam vlak boven de grond in tweeën splitst. Aan de overkant staan lage struiken.

‘Die boom… Daar kwam ik volgens mij het pad op.’

Ik loop tussen de bomen door en probeer te herkennen waar ik eerder ben geweest. Die dikke eik waar ik naartoe liep, moet toch ergens staan. Maar tussen al die stammen weet ik niet welke het geweest kan zijn.

Een minuut of tien loop ik rond. Ik kijk tussen de struiken door of ik ergens het smallere wandelpad zie. Niets. Alleen bomen en ondergroei.

‘Nou ja, het zal wel goed zijn. Eerst maar terug naar dat pad.’

Bij het pad loop ik verder in de richting die de man aanwees.

‘Harbelmore… Of hoe heet het ook alweer?’

Inmiddels weet ik zeker dat ik verder aan het lopen ben dan ik op de heenweg gedaan heb. Er is zelfs hoogteverschil, niet een beetje hellend, maar bijna heuvelachtig. Aan de rechterkant wordt het wat meer open en achter een strook struiken ligt een stuk akkerland, lijkt het. Verderop zie ik wat mensen en iets wat op een kerkje lijkt.

‘Dat is een knappe kerk, zo te zien. Die staat er nog niet zo lang en dat hebben ze echt heel knap gedaan. Het lijkt een dorp en het is groter dan waar ik een uur geleden was… Maar de mensen lijken wel ongeveer hetzelfde.’

Bij de rand van de weg staan twee mannen met een kind. Een van hen draagt iets in een doek tegen zijn buik. Het lijkt op brood.

Hij heeft een breed gezicht en een korte, onregelmatige baard, met wat grijs langs zijn kin. Zijn haar valt over zijn oren. Hij draagt een bruine tuniek tot bij zijn knieën, met een smalle riem om zijn middel.

Wanneer hij me ziet, zegt hij iets tegen de ander. Die draait zijn hoofd mijn kant op.

‘Ze hebben ook die, nou… wantrouwende blik.’

De tweede man is langer en smaller. Zijn gezicht is gladgeschoren; zijn donkere haar is achter zijn oren gestoken. Over een lichtere tuniek draagt hij een grijze mantel die op één schouder is vastgemaakt. Hij houdt een schop vast, met het houten blad op de grond. Onder zijn mantel is aan zijn riem een klein mes in een schede zichtbaar.

Het kind naast hem komt ongeveer tot zijn middel. Het heeft kort, lichtbruin haar en draagt een wijde tuniek met een koord eromheen. Met één hand houdt het de mantel van de lange man vast. Het kijkt naar mijn schoenen.

‘Het begint een beetje absurde vormen aan te nemen, deze gemeenschap.’

“Good afternoon, gentlemen. And you, young sir.”

Wisselende blikken, niet per se onvriendelijk, maar ook niet direct behulpzaam of zo.

“Wes hāl,” zegt de lange man.

‘Wat? Wes heul?’

Ik wijs verder in de richting waarnaar ik loop.

“Canterbury?”

“Gēa.”

De lange man wijst naar de bredere weg bij de huizen. Dan strekt hij zijn arm naar links uit, langs die weg.

“Canterburie.”

Ik ga toch even bij die kerk kijken.

‘Die ziet er echt fantastisch uit.’

Dichterbij zie ik hoe klein de ramen zijn. Ze zitten hoog in de dikke muren; boven elk raam loopt het metselwerk in een ronde boog. Rond de deur is lichtere steen gebruikt, zorgvuldig op maat gehakt.

De deur staat op een kier. Van binnen klinkt een mannenstem, maar ik kan niet verstaan wat hij zegt. Naast de kerk loopt een vrouw met een houten emmer. Ze kijkt even naar me en loopt verder naar de gebouwen erachter.

Ik klop op de deur.

“Hallo?”

Er klinken voetstappen en de deur wordt verder opengetrokken.

Een man in een lange, grijsbruine tuniek kijkt me aan. De zoom hangt tot bij zijn enkels. Het haar boven op zijn hoofd is weggeschoren; langs de zijkanten zit nog een korte rand. Hij kijkt even langs me heen, naar buiten. Dan kijkt hij me vriendelijk aan en zegt:

“Pax tibi.”

“Et tu, frater.”

De man buigt zijn hoofd even.

“Loquerisne Latine?”

“No, solo dos palabras.”

Hij kijkt me even vragend aan.

“Non?”

“Non.”

Ik maak wegende bewegingen met mijn handen.

“In vino veritas, ad fundum, ora et labora, paternoster qui est in caelis.”

Ik lach een beetje.

“C’est tout.”

Bij “Paternoster” knikt hij. Hij glimlacht en zegt:

“Pater noster, qui es in caelis.”

Dan wijst hij naar zichzelf.

“Latine.”

Hij houdt zijn hand even tussen ons in, alsof hij aarzelt.

“Franceis?”

“Non, Holland. But do you speak English, sir?”

“Englisc?”

Hij wijst naar zichzelf en knikt.

“Ic spece Englisc.”

Dan kijkt hij me afwachtend aan.

‘Wat? Ic spese englisc? Hij ook al?’

“Can I have a short look around in the church?”

Hij kijkt me vragend aan en blijft in de deuropening staan.

“Ne understonde ic.”

‘Hij spreekt Engels en half Nederlands door elkaar, lijkt het wel.’

“Can ic see…”

Ik wijs naar mijn ogen.

“The church, de kerk?”

Zijn blik volgt mijn gebaar naar mijn ogen. Bij “de kerk” kijkt hij over zijn schouder naar binnen. Hij stapt opzij en trekt de deur verder open.

“Gā in.”

Hij blijft naast de open deur staan. Ik ga naar binnen.

Het is koel binnen. Na het daglicht buiten moet ik even wennen, maar zo donker is het nou ook weer niet. De muren zijn licht gepleisterd. Door de kleine ramen komt genoeg licht om de ruimte te overzien.

Achterin staat een altaar, door een ronde boog heen. Een meter of twintig diep zal het hier zijn. Op het altaar ligt een doek en er staat een kruis. Boven me zie ik de houten balken van het dak.

De vloer is kaal en wat ongelijk. Langs de muur staan een paar houten banken; het midden is vrij.

‘Geen kerkbanken? Waar zitten die mensen dan tijdens de dienst?’

Het ziet er superstrak uit, netjes afgewerkt. Hier is echt veel tijd in gaan zitten, heel wat manuren. De kalk zit er nog mooi op. Die hoge ramen, echt prachtig romaans. Altaar gedekt, mooi houten kruis; daar zit ook veel liefde in, zo te zien. Voor de beleefdheid maak ik een buiging voor het kruis.

De geestelijke wacht tot ik weer rechtop sta. Hij kijkt naar het kruis en maakt een kruisteken.

“Dominus noster Iesus Christus.”

Ik knik en zeg: “Ja. Iesu christu rex jodorum.”

“Rex Iudaeorum,” zegt hij zacht. Hij knikt en kijkt even naar het kruis.

“Beautiful,” zeg ik. “Echt prachtig. Thank you, dank u!”

Hij kijkt me aan.

“Unde venis?”

“Unde venis? Waar kom ik vandaan? Ic come from Holland.”

“Holland?”

Hij herhaalt de naam en kijkt me even aan.

“Traiectum?”

‘Traiectum? Geen idee wat hij zegt.’

“Netherlands?”

Hij schudt langzaam zijn hoofd.

“Netherlands?”

Even blijft hij me vragend aankijken. Dan legt hij een hand tegen zijn borst.

“Godwine.”

Hij wijst met open hand naar mij.

“Oh, Godwine!”

Ik leg mijn hand op mijn borst.

“Edwin.”

“Edwin.”

Hij herhaalt mijn naam en glimlacht.

“Hwider wilt þū, Edwin?”

“Wieder wilt thu? Wat ik wil? Canterbury!”

“Canterburie.”

Godwine knikt. Hij wijst naar de open deur en maakt met zijn hand een beweging naar links, in dezelfde richting als de man buiten.

“Þisne weg.”

Ik maak een hoofdbuiging, vouw mijn handen voor mijn borst en zeg: “Thank you.”

Godwine beantwoordt mijn buiging met een korte hoofdknik.

“Pax tecum, Edwin.”

“Et tu, frater. Gratia!”

Godwine glimlacht.

“Vale, Edwin.”

Bij de kerkdeur maak ik aanstalten om mijn weg richting Canterbury te vervolgen, maar bedenk me.

“Godwine?”

Godwine kijkt weer naar me op.

“Edwin?”

“Anno Domini?”

Godwine kijkt me een ogenblik vragend aan.

“Anno Domini millesimo centesimo quinquagesimo quarto.”

‘Zegt hij nu 1154?’

“Pardon?”

Godwine herhaalt het langzaam.

“Millesimo centesimo quinquagesimo quarto.”

‘Wat een slechte grap.’

Ik kijk om me heen. Daar ligt een stuk van een tak. Ik pak het en kerf in de grond: 1154.

Godwine buigt zich iets voorover en bekijkt de tekens. Dan kijkt hij naar me op.

“Quid est hoc?”

‘Wat is dit? Oké, jij je zin.’

Ik schrijf: MCDIIII.

Godwine kijkt naar de tekens. Hij hurkt naast me neer en steekt zijn hand uit naar de tak.

Ik geef hem de tak.

Godwine strijkt met zijn hand de aarde glad waar de laatste tekens staan. Achter de MC krast hij LIV.

MCLIV.

Hij wijst met de tak naar het geheel.

“Millesimo centesimo quinquagesimo quarto.”

Ik kijk hem aan om te zien of ik het begin van een glimlach kan ontwaren, maar hij blijft me bloedserieus aankijken.

‘Ja, D is vijfhonderd, L is vijftig. My bad, maar toch een beetje awkward is dit wel.’

“Qui est regis?”

“Quis est rex?” herhaalt Godwine.

“Stephanus. Rex Anglorum.”

“Et papa?”

“Anastasius quartus,” antwoordt Godwine.

“Anastasius de vierde?”

“Quartus,” herhaalt Godwine. Hij knikt.

“You are joking, right? Je maakt een grap, toch?”

Godwine fronst licht.

“Non intellego, Edwin.”

Ik krijg het heel warm opeens.

Godwine kijkt naar mijn gezicht.

“Edwin?”

Hij steekt een hand naar me uit.

Reacties

Er zijn nog geen goedgekeurde reacties.

Laat een gedachte achter

Je reactie verschijnt na goedkeuring. Je e-mailadres wordt niet openbaar getoond.